تعداد زنبورها در یک کندو چقدر است؟

مقدمه

 زنبورهای عسل موجودات شگفت انگیزی  هستند که به صورت کلنی زندگی می کنند. آنها برای هزاران سال بخش مهمی از زندگی بشر بوده اند(1). حداقل دو تریلیون زنبور عسل در دنیا وجود دارد (2). این حشره کوچک نه تنها ستونی از حیات بوده که عملکرد خوب اکوسیستم را تضمین می کند، بلکه تنها حشره ای هستند که قادر به تولید محصولات خوراکی برای انسان است. زنبورهای عسل به عنوان حشرات اجتماعی در نظر گرفته می شوند و در طول سال ها به طور چشمگیری تکامل یافته اند و به عنوان تنها حشره ای که قادر به انجام وظایف پیچیده بر خلاف هیچ حشره دیگری در این سیاره هستند برجسته شده اند. حدود 20 هزار گونه زنبور در جهان شناسایی شده است (2). جمعیت کلنی در یک کندو، عامل بسیار مهمی در رشد، تولید و بقای کلنی است. جمعیت خوب باعث افزایش مقاومت کندو در برابر آفات و بیماری ها شده و در هر تنشی به مشکل بر نمی خورد. کندوی قوی باعث افزایش درآمد زنبوردار می شود. جمعیت خوب این موجودات شگفت انگیز با تولید عسل کام انسان ها را شیرین کرده است.

زنبورهای عسل به لطف رفتار غریزی خود که در طول سال ها آموخته اند، سال ها زنده مانده اند و رشد کرده اند. دفاع، تفکیک وظایف، لانه سازی و کنترل زیستگاه. این امر زنبورهای عسل را به یکی از جذاب ترین موجودات تبدیل می کند و ارزش تحقیق در مورد آن را دارد. کلنی زنبور عسل شامل تعدادی از انواع زنبورها است که هر کدام نقش متمایز خود را دارند و این امکان را برای سیستم به وجود می آورند. اینها شامل زنبورهای کارگر، ملکه و نر است. زنبورهای کارگر بیشترین تعداد را دارند و معمولاً هزاران زنبور هستند. آنها بزرگترین حجم کاری را انجام می دهند و نقش آنها بر خلاف دیگران زودتر شروع می شود. وظایف زنبورهای کارگر در طول زمان با توجه به سن آنها تغییر می کند. ملکه و زنبورهای نر نیز وظایف خود را در کلنی دارند (3).

در طول تاریخ انسان ها نسبت به جمع آوری زنبورها در داخل کندوها چوبی، گلی، خشتی و ... اقدام کرده اند. کندوها هم با تجربیات بشر روند تکاملی را طی کرده اند. پیش بینی می شود هم اکنون حداقل 100 میلیون کندوی زنبور عسل در جهان وجود داشته باشد (2). کندوهای لانگستروت چوبی در کشور ما به طور گسترده استفاده می شود. این کندوها به ابعاد خارجی 505× 416× 444.5 میلی متر بوده و به دلایل مختلف نسبت به سایر کندوها در سراسر دنیا مورد استقبال قرار گرفته است.  از سال 1852، کندوی لانگستروت زنبور عسل مورد توجه در آمریکا بوده است(1). تعداد زنبورهای عسل در این کندوها با توجه به ابعاد خاص ان ها متفاوت است. کندوهای دادانت هم کندوهای دیگری هستند که طرفداران خاص خود را دارد. 

ملکه و زنبور کارگر در یک قاب

تعداد زنبورهای کارگر

زنبورهای کارگر در مقایسه با زنبورهای نر و ملکه کوچکترین اندازه هستند. با این حال آنها از نظر تعداد در کلنی بیشترین تعداد را دارند. آنها اساسا زنبورهای ماده با اندام های رشد نیافته هستند و قادر به تخم گذاری نیستند ( به جز در موارد خاص ). آنها وظایف بسیار پیچیده ای را انجام می دهند و اندام های لازم را برای این وظایف توسعه داده اند. برخی از اینها شامل سبدهای گرده، غدد غذای نوزاد، غدد مومی و غدد بویایی هستند.

 برخی از نقش های زنبورهای کارگر عبارتند از:

 زنبورهای صحرایی که در خارج از کندو به دنبال شهد، بره موم، گرده و آب هستند. 

تمیز کردن و ضدعفونی کردن سلول های داخل کندو.

 تهویه کندو بسته به شرایط آب و هوایی حاکم. 

تهیه و تغذیه لاروهای جوان با غذا.

 مراقبت از ملکه زنبور عسل این مستلزم تغذیه او از غذای خاصی است که به آن ژل رویال گفته می شود . 

آنها همچنین از ملکه زنبور عسل پرستاری می کنند. 

تمیز کردن زباله ها و دیگر آشغال های غیر ضروری از کندو. 

آنها سازنده شانه ها و سلول های موم زنبور عسل هستند. 

آنها کلنی را به عنوان زنبورهای نگهبان در ورودی کندو محافظت می کنند و ورود مهاجمان به کندو را غیرممکن می کنند. 

آنها در صورت تهاجم یا حمله از کندو به شدت دفاع خواهند کرد. 

کارگران تخمگذار زمانی ظاهر می شوند که کلنی ملکه شود. وجود ملکه و نوزادان مانع از تخم گذاری کارگران می شود. با این حال، بیشتر این تخم ها نابارور هستند و ممکن است از تخم خارج نشده و تا بلوغ رشد کنند.

 تعداد کل زنبورهای کارگر در یک کلنی در هر زمان معین از چند صد زنبور کارگر تا حداکثر 60000 کارگر در کلنی متغیر است. در حالت ایده آل، 100 زنبور کارگر به ازای هر زنبور نر در کندو وجود دارد. زنبورهای کارگر معمولاً تا 6 هفته در تابستان زندگی می‌کنند، اما آنهایی که در پاییز پرورش می‌یابند می‌توانند تا 6 ماه زنده بمانند و این امکان را برای کلنی فراهم می‌کند تا در زمستان زنده بماند و زنبورهای نسل آینده را پرورش دهد.

انواع زنبور در کلنی

تعداد زنبورهای نر در کندو

این زنبورها زنبورهای نر در کلنی زنبور عسل هستند. آنها در مقایسه با  زنبورهای کارگر از نظر اندازه بزرگتر هستند اما از ملکه کوچکتر هستند. این نوع زنبورها فقط در اواخر بهار و تابستان در دسترس خواهند بود.

نرها را می توان به راحتی از زنبور کارگر و ملکه با بررسی اندازه سر آنها تشخیص داد. این زنبورها سرهای بزرگی دارند و چشمان مرکب آن در بالای سرش به هم متصل شده است. با این حال، آنها از اندام های تخصصی مانند نیش، غدد مومی و سبدهای گرده کوتاهی دارند. این یک زنبور نر را تقریباً به عنوان یک انگل در کلنی تبدیل می کند. با این وجود آنها از این نظر ضروری هستند که ملکه را در طول پرواز جفت گیری بارور می کنند . همچنین اعتقاد بر این است که زنبورهای بدون سرنشین برای عملکرد عادی یک کلنی زنبور عسل ضروری هستند. آنها در سن 4 روزگی خود را تامین می کنند و سه برابر آنچه زنبورهای کارگر می خورند مصرف می کنند. آنها هرگز برای جستجوی غذا در گل ها جسارت نمی کنند و تنها به آنچه زنبورهای کارگر به کندو تحویل می دهند متکی هستند.

طول عمر زنبور نر از ملکه کوتاه است، یک هفته پس از تولد بارور می شود و پس از جفت گیری موفقیت آمیز با ملکه زنبور عسل فوراً می میرد. آنها از 8 روزگی پرواز جهت یابی را آغاز می کنند و بین ظهر تا 4 بعدازظهر در این پرواز شرکت می کنند.

تعداد زنبورهای نر در یک کلنی از چند زنبور نر تا حدود 500 صد نفر متغیر است. با این حال، زندگی آنها در طول فصل سرد که منابع برای زنبورها کمیاب می شود ، کوتاه می شود. آنها از کندو بیرون رانده می شوند و در سرما می میرند و از گرسنگی می میرند!

کندوهای برداشت درجای عسل- باید توجه داشت که عسل در این کندوها رسیده باشد.

چند زنبور در یک کندو زندگی می کنند؟

بین 20000 تا 80000 در یک کلنی وجود دارد. در حالت ایده آل یک ملکه باکره برای کندو وجود دارد. بنابراین این به معنای یک کلنی در هر کندو است. مواردی وجود داشته است که دو کلنی در یک کندوی زنبور عسل نگهداری می‌شوند، اما این مسئله تعیین ملکه غالب را به چالش می‌کشد. همچنین شناخت پدیده‌ای که این ترتیب را ممکن می‌سازد، دشوار است. کسانی که سعی کرده اند ملکه را به ملکه معرفی کنند با مقاومت مواجه شده اند. در این حالت ملکه موجود ملکه تازه معرفی شده را بیرون می راند. اگرچه ممکن است دو ملکه زنبور عسل زمانی وجود داشته باشند که دو فضای مجزا در یک کندو به آنها داده شود. حذف کننده ملکه این کار را ممکن می کند و این به افزایش تولید عسل می انجامد.

البته تعداد زنبور به تعداد قاب و نوع کندو هم وابسته است. کندوهای لانگستروت معمولاً دارای 10 قاب هستند که هر قاب در حالت پرجمعیت تا 6 هزار زنبور در دو طرف وجود دارد که در این ده قاب تا 60 هزار جمعیت وجود خواهد داشت. در صورت طبق زدن قطعا این جمعیت در صورت دو طرف جمعیت در یک طبق یا چند طبق جمعیت کندو را به بیش از 120هزار خواهد رساند. البته معمولا دو طرف قاب پر از جمعیت نیست. در صورتی که دو طرف قاب جمعیت باشد، طبق زدن مهمترین کار زنبوردار خواهد بود.

نکته مهم: یکی از اشکالات زنبورداری در ایران، کم بودن جمعیت و نگهداری کلنی بدون طبق می باشد. این مسئله باعث افزایش هزینه نگهداری و مصرف بیشتر عسل توسط زنبور می شود. در صورت افزایش جمعیت کندو در یک طبق یا بیشتر، مقدار تولید عسل به دلیل کاهش هزینه نگهداری زنبور بیشتر خواهد شد. توصیه هانی هاب به شما پرورش زنبور عسل در یک تا 3 طبق بالای کندو می باشد.

برای دستیابی به جمعیت بالا، استفاده از ملکه با کیفیت اجتناب ناپذیر است. ملکه ضعیف جمعیت ضعیفی خواهد داشت. ملکه قوی در یک اکوسیستم قوی، جمعیت و عسل خوبی به همراه خواهد داشت.

روشهای تخمین جمعیت در کلنی

اگر در یک کلنی متوسط در شروع بهار هر سال جمعیت ده هزار تصور کنیم، به تدریج با افزایش جریان شهد، زاد و ولد شروع شده و این تعداد به 20000 یا30000 و در اوج بهار منطقه حداکثر به 60000زنبورعسل خواهد رسید. مجددا با کاهش دما و جریان شهد و گرده جمعیت کندو کم می شود.

معمولاً برای تخمین جمعیت کارگر، نر یا جمعیت نسلی روش های متفاوتی وجود دارد. همه این روش ها تخمینی بوده و ممکن است وزن دقیق نباشد. فاکتورهای متعددی در جمعیت کلنی تاثیر گذار هستند. مهمترین فاکتور، جریان شهد است که ممکن است به صورت تصاعدی جمعیت کندو را در کمتر از 10 روز تغییر دهد. سالم بودن قاب ها یا کادرها هم ممکن است در جمعیت کندو در کنار ملکه خوب موثر باشد. ملکه ضعیف در جریان شهد عالی هم نمی تواند تخمگذاری خوبی داشته باشد.

معمولاً در یک قاب کندوی لانگستروت پر از نسل تخم، لارو و شفیره (با احتساب دو طرف کادر) تعداد 2500 الی3000 جمعیت دیده می شود. معمولا جمعیت نسلی یک تا دو قاب در اوایل فصل بهار نیست. و لیکن با افزایش جریان شهد بیشتر می شود. بهترین روش تخمین جمعیت کلنی محاسبه یک سطح مربع از شان به طور مثال یک دسی  متر مربع یا هر اندازه مورد نظر و سپس شمارش تعداد جمعیت نسلی در آن سطح می باشد.پس از محاسبه سطح کل هر دو طرف شان می توان به طور دقیق کل جمعیت نسل کلنی را محاسبه نمود.

روش محاسبه وزنی

در مورد جمعیت بالغ،دقیق ترین روش محاسبه ،سنجش وزنی زنبوران می باشد.به طور میانگین یک عدد زنبور کارگر تقریبا یک دهم گرم وزن دارد.به این ترتیب هر ده هزار زنبور بالغ یک کیلو گرم وزن خواهد داشت.در صورت نیاز می توان کلیه افراد بالغ کلنی را در کیسه های توری ریخته و ملکه را محبوس در قفس ملکه در وسط آنها قرار داد و وزن نمود.یا در کندوهای چند طبقه می توان جمعیت یک طبقه را در یک کیسه توری ریخته و وزن نموده و وزن بقیه طبقات را از روی ان محاسبه نمود. البته روش وزنی خیلی توصیه نمی شود و همان روش تخمین بر اساس مساحت خاص توصیه می شود. این روش بیشتر در مطالعات دقیق کاربرد دارد.

پرسش و پاسخ

چند زنبور عسل در جهان 2022 وجود دارد؟

در حال حاضر حداقل 2 تریلیون زنبور عسل در جهان وجود دارد. تخمین ها تعداد کلنی های زنبور عسل در سراسر جهان را 81 میلیون و تعداد کل کندوهای مدیریت شده را حدود 100 میلیون نشان می دهد. هر کندو بین 10000 تا 60000 زنبور دارد. حدود 20000 گونه زنبور عسل در جهان وجود دارد.

بیشترین جمعیت زنبورها کجاست؟

هند با حدود 12.2 میلیون کندو بیشترین تعداد کندو را دارد و پس از آن چین با حدود 9 میلیون کندو قرار دارد. این کشورها تنوع عسل خوبی هم دارند. این دو کشور دوستان خوبی برای زنبورهای عسل هستند. 

اگر جمعیت زنبورها بمیرند چه اتفاقی می افتد؟

بدون زنبورها، در دسترس بودن و تنوع محصولات تازه به میزان قابل توجهی کاهش می یابد و تغذیه انسان احتمالاً آسیب می بیند . محصولاتی که گرده افشانی دستی یا روباتی مقرون به صرفه نباشد، احتمالاً تنها با فداکاری انسان‌ها از بین می‌روند یا باقی می‌مانند

بزرگترین تهدید برای زنبورها چیست؟

تغییر آب و هوایی، از دست دادن زیستگاه و قطعه قطعه شدن اراضی، گیاهان و زنبورهای مهاجم، تنوع ژنتیکی کم، پاتوژن های منتشر شده توسط زنبورهای  تجاری و آفت کش ها مهمترین تهدیدات دنیای زنبورهاست.

آیا زنبورها در سراسر جهان می میرند؟

وضعیت اسفبار زنبورها به خوبی ثبت شده است و تخریب زیستگاه، استفاده از آفت کش ها و تغییرات آب و هوایی همگی در کاهش آنها نقش دارند.  از هر 10 جمعیت زنبورهای وحشی در سراسر اروپا، 1 جمعیت در معرض انقراض است.

چگونه از جمعیت زنبور عسل محافظت کنیم؟

1)در حیاط یا سایر فضاهای بیرونی خود یک زیستگاه مناسب برای زنبور عسل فراهم کنید. 2) زنبور پسند بخورید . 3) از استفاده از حشره کش در چمن خود اجتناب کنید. 4) زنبورها را نکشید

منبع : قابهای گلنا   | ای زد انیمال |  کلوب زنبوردار